Extreme vrieskou zoals we in jaren niet hebben gezien
Litouwen wordt gegrepen door een kou die we in lange tijd niet hebben meegemaakt. Weerprofessional Elvyra Latvenaitė waarschuwt zonder omwegen: de komende nachten worden een ware beproeving. Vooral maandagnacht (2 februari) kan in veel regio’s temperaturen van -27°C tot -32°C laten zien.
Dit is geen gewone “winterse kou” meer. We bevinden ons gevaarlijk dicht bij rampzalige vriescondities – voor het eerst in veertien jaar duiken zulke extreme cijfers op in de weermodellen. Het is een situatie die serieuze aandacht verdient.
Waarom slaat deze arctische kou zo hard toe?
Boven Scandinavië, de Baltische staten en Oost-Europa heeft zich een sterke, droge hogedrukzone genesteld: anticycloon “Daniel”. Deze weigert zich terug te trekken, noch dit weekend, noch begin volgende week.
Ondertussen wint ver naar het oosten een stormachtige cycloon “Kristin” aan kracht, oorspronkelijk afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. Hoewel deze cycloon ons niet zal bereiken, ontstaat er tussen beide weersystemen een krachtige noordelijke luchtstroom – precies deze brengt de arctische kou rechtstreeks naar onze regio.
Dag-tot-dag verwachting: wat staat ons te wachten?
Zaterdag 31 januari
Geen sneeuw, helder weer. Wind uit oostelijke en noordoostelijke richting: ’s nachts 7-12 m/s (steviger in westelijke gebieden), overdag 5-10 m/s, maar aan de kust windstoten tot 14 m/s. Nachttemperaturen -17°C tot -22°C, in noordelijke en noordoostelijke regio’s -23°C tot -27°C.
Overdag -14°C tot -19°C, in het noordoosten tot -20°C, in het zuiden iets zachter op -11°C tot -13°C. De gevoelstemperatuur ligt door de wind nog lager.
Zondag 1 februari
Nog steeds geen sneeuw. ’s Nachts plaatselijk mist mogelijk, rijp zet zich overal af. Aan de kust een grijze “muur” – de zee ademt uit door het temperatuurcontrast. Wind zwakker: oost tot noordoost 3-8 m/s, langs de kust 6-11 m/s.
Nachttemperaturen -24°C tot -29°C (koudst in het noorden en noordoosten), aan de westkust -21°C tot -23°C. Overdag -14°C tot -19°C.
Maandag 2 februari – het koudste moment
Geen sneeuw. ’s Nachts in het westen en noordwesten opnieuw mist en rijp, de Oostzee blijft dampen. Wind wisselend 3-7 m/s, in oostelijke gebieden noordelijke wind 5-10 m/s.
Nachttemperaturen -27°C tot -32°C (dit is het koudste scenario, prognoses worden nog verfijnd). Overdag -12°C tot -15°C, in zuidwestelijke, zuidelijke en zuidoostelijke regio’s -16°C tot -19°C.
Dinsdag 3 februari
De kou begint langzaam af te nemen. Geen sneeuw, ’s ochtends hier en daar nog mist en rijp. Wind uit noordelijke richtingen 3-8 m/s. ’s Nachts -19°C tot -24°C, in het westen -15°C tot -18°C. Overdag -10°C tot -15°C.
Woensdag 4 februari
Geen sneeuw, op veel plaatsen mist en rijp. Wind ’s nachts zwak 2-6 m/s, overdag oostenwind 4-8 m/s, in het westen 6-11 m/s. ’s Nachts in oostelijke en zuidelijke gebieden -22°C tot -26°C, in het westen en midden -16°C tot -21°C. Overdag -10°C tot -15°C.
Donderdag 5 en vrijdag 6 februari
Vooralsnog geen sneeuw in zicht. Wind uit het oosten 7-12 m/s, aan de westkust windstoten tot 15 m/s. Nachten -13°C tot -20°C (kouder in het noorden), overdag -8°C tot -12°C.
Langetermijnverwachting: blijft de vrieskou aanhouden?
Vanaf dinsdag wordt de extreme kou iets minder heftig, maar de nachten blijven ruim onder nul. De weermodellen voor de tweede helft van de week zijn nog niet eensgezind.
Waarschijnlijk blijft de kou aanhouden, alleen zwakker, en blijft het droog. Mochten er warmere, vochtigere luchtstromen met neerslag opdagen, dan wordt daar onmiddellijk over gerapporteerd.
Oude wijsheid die deze week bijzonder actueel klinkt
Elvyra citeerde in haar bericht een klassieke anekdote uit het verleden: “Een chef droeg nooit handschoenen, zelfs niet in de strengste vrieskou. Twee dorpelingen zagen dit tijdens de jacht en stonden verbaasd te kijken. Een van hen antwoordde serieus: ‘Geen wonder dat hij geen koude handen heeft – hij houdt ze vaak in onze zakken warm’.”
Dus deze winter: kijk goed om je heen. Als iemand rustig rondwandelt zonder handschoenen bij -25°C of kouder – misschien is het de moeite waard om je af te vragen of ze hun handen niet toevallig in jouw zakken warmen 😏
Blijf veilig tijdens deze extreme kou
Wees voorzichtig buiten, kleed je warm aan, bescherm je gezicht, handen en voeten. Als de kou te zwaar wordt – blijf dan liever binnen met een kop thee.
Gezondheid, warmte en een rustig weekend toegewenst!
