Rustig lenteweer verdringt stormachtige cycloon
Vannacht bereikt de stormachtige en vochtige cycloon Elke het noordelijke deel van Scandinavië, maar gelukkig zal Litouwen gespaard blijven van ernstige weersomstandigheden. Geen zware regenbuien of onweersactiviteit te verwachten – hooguit een matige toename van de westelijke wind en meer bewolking. Noemenswaardige neerslag blijft uit.
Enkel de noordoostelijke en oostelijke kuststreken kunnen donderdag lichte neerslag verwachten terwijl de cycloon doorreist. Ook zal daar de noordwestenwind iets krachtiger aantrekken dan elders in het land.
Hogedrukgebied Jannis brengt milde temperaturen
Vanaf vrijdagnacht verandert het weerbeeld drastisch. Anticycloon Jannis, een droog en kalm hogedrukgebied, bereikt Litouwen en brengt warmere lucht mee vanuit het zuidwesten. Dit betekent dat het weekend en vrijwel de gehele volgende week rustig verlopen, met zwakke wind en droge omstandigheden.
De nachten blijven nog licht koel, maar overdag klimt de temperatuur geleidelijk. Wel zijn er regionale verschillen merkbaar. De langzaam smeltende sneeuw absorbeert warmte, waardoor de zuidwestelijke en zuidelijke regio’s het snelst opwarmen. Ook het noordwestelijke kustgebied, waar minder sneeuw ligt, warmt relatief snel op.
Sint-Casimirdag en oude volkswijsheden over het weer
Op 4 maart wordt Sint-Casimirdag herdacht. Deze heilige was grootvorst van Litouwen en koning van Polen, kleinzoon van Jogaila en achterkleinzoon van Gediminas. Eeuwenlang was hij de enige Litouwse heilige en de beschermheilige van het land. Zijn stoffelijke resten rusten in een kapel van de kathedraal van Vilnius.
In de volksmond kreeg deze dag verschillende namen: Kovarnių, Vyturėlio of Varnėnų – ook wel de spokendag genoemd. Oude Litouwers geloofden dat wie op deze dag een leeuwerik hoorde zingen, zich beter niet te vroeg kon verheugen. Het kon duiden op een minder vruchtbaar jaar.
De bewoners van Oost-Aukštaitija zeiden: “Hoeveel sneeuw de leeuwerik bezingt, zoveel sneeuw zal er nog komen.” De dag werd ook “kromme Casimir” genoemd, omdat de wegen modderig waren – niet geschikt voor sleeën of karren. Onze voorouders observeerden de kraaiennesten: hoog in de boomtoppen betekende een warme zomer, laag gebouwd voorspelde een vochtige en koude.
Boeren lieten op deze dag voor het eerst na de winter hun vee kort naar buiten, in de veronderstelling dat dit hun gezondheid zou bevorderen. Vrouwen bakten op sommige plaatsen zoete broodjes – zogenaamde “spokies”.
Woensdag 4 maart
Droog weer verwacht. ’s Nachts en in de ochtend kan hier en daar mist ontstaan. Op veel plaatsen blijft ijzel of aangevroren sneeuw aanwezig, waardoor wegen glad kunnen zijn. Wind uit zuidwesten 6-11 m/s ’s nachts, overdag westenwind 8-13 m/s.
Nachttemperatuur tussen -3 en +1 graden Celsius, het mildst aan de kust en in de zuidelijke en oostelijke gebieden. Overdag 3-5 graden, in het zuidelijke kustgebied tot 7 graden.
Donderdag 5 maart
’s Nachts mogelijk lichte neerslag in het noordoosten en oosten, voornamelijk zwakke sneeuwval. Overdag droog. Noordwestenwind ’s nachts 7-12 m/s, krachtiger in de oostelijke regio’s, overdag 5-10 m/s. Nachttemperatuur 0 tot 4 graden onder nul, overdag 3-5 graden. In het zuiden en zuidwesten 6-8 graden.
Vrijdag 6 maart
Geen neerslag, ’s nachts en ’s ochtends plaatselijk mist. Wind wisselend 3-7 m/s. Nachttemperatuur tussen -2 en -7 graden, overdag 4-6 graden. In het zuiden en zuidwesten 7-9 graden.
Zaterdag 7 maart
Vrijwel droog, ’s nachts en ’s ochtends her en der mist. Wind wisselend 4-8 m/s. Nachttemperatuur -2 tot -7 graden, aan de kust rond 0 graden. Overdag 4-8 graden, in het zuiden tot 9-11 graden.
Zondag 8 maart
Droog weer, ’s nachts en ’s ochtends nog kans op mist. Wind wisselend 3-7 m/s. Nachttemperatuur -4 tot -8 graden, in het westen en zuiden -1 tot -3 graden. Overdag 4-9 graden, in het zuiden en zuidwesten tot 10-12 graden.
Maandag 9 maart
Neerslag blijft uit. Wind wisselend 3-7 m/s. Nachttemperatuur 0 tot 5 graden onder nul, overdag 6-10 graden. Aan de noordwestkust tot 12 graden, in het zuiden en zuidwesten 12-14 graden.
Dinsdag 10 maart
Droog. Wind wisselend 3-7 m/s. Nachttemperatuur tussen -3 en +1 graden, overdag 5-9 graden. Noordwestelijke kuststrook tot 11 graden, zuiden en zuidwesten 11-13 graden.
De lente wint terrein, maar de winter geeft zich niet zomaar gewonnen
De komende dagen tonen duidelijk dat de lente aanbreekt, hoewel de winter nog niet volledig het veld heeft geruimd. Nachtelijke vorst en langzaam smeltende sneeuw blijven aanwezig, maar in Zuid-Litouwen stijgen de temperaturen al gedecideerd richting dubbele cijfers. Het belooft een rustige en geleidelijk warmere periode te worden.
